[Quyn Book]
nhiều khi muốn quay về


                                                                        Ngược xui nhớ nửa cung đn
                                                                        Ai đem qun trọ m ngăn nẻo về
                                                                        Tuệ Sỹ

Dng dằng với mi giờ vừa quen đ vội rời xa, người đn ng thức giấc vo lc nửa khuya về sng đm đầu tin trở lại nh. Mắt biếng lười khp mở, nhấp nhem khung cửa knh nhờ nhờ mn tuyết lặng lẽ phủ trắng vng thao thức su qu canh tn. Bng khung trong cảm gic hụt hẫng chơi vơi giữa ra-đi-trở-về, người đn ng thấy mnh như con thuyền say trong giấc mộng trng khơi, rạt ro con sng thời gian, lẫn khuất, hiện tiền, bạc đầu bờ lau qu khứ. ng nằm nghe thn xc mnh mềm theo tr tưởng, chừng muốn nho ra cho thấm vấy đến tận cng chốn nơi, đẩm bng thời gian, lơ lửng trước sau. Đi qua những thnh phố m tự thuở thanh xun vẫn ước mong được đến một lần, sao nghe lng bồi hồi nghĩ về ngy thng cũ học tr mộng ươm từ sch vở. 

Chuyến tu điện tốc hnh London - Paris băng mnh vội v cuốn theo buổi chiều đầu ma xun vương bụi tuyết. Vợ chồng hn hoan nhn người thanh nin chửng chạc trước mặt. Anh ngồi im lặng phng tầm mắt nhn về pha chn trời xa. Họ vừa nhận ra sự trưởng thnh của đứa con đi học xa nh từ hơn một năm nay. Họ cười qua mắt nhn nhau, c lẽ v nỗi vui từ nghĩ vừa thong qua đầu. Thằng Bờm của họ. Đứa con của thng ngy sau cải tạo long đong, bố mẹ sống ln lt giữa Si Gn với tuổi tn vay mượn. Đứa b vừa hơn một tuổi trong trại tị nạn, trn hn đảo hoang lạ xứ người, by giờ l một thanh nin ti năng đang tưng bừng sống giấc mộng thanh xun đời mnh. 
Người chồng m chong vai vợ, nhn con mỉm cười. Con tu trẻ trung lao mnh về pha trước, quăng vụt về sau những ngi nh cổ knh ri rc trn cnh đồng vừa tỉnh giấc đng min, im lm cy cỏ. Từng mi ngi vướng bụi thời gian ng mu nu xm, long khuất trong mu xanh non vừa chong o mới ln dải bnh nguyn đang vươn vai phủi từng mảng tuyết muộn e d trốn nh mặt trời. 
Người đn ng ngẩng nhn khoang trời xanh khng một vẩn my. Con tu như ngừng lại. m đềm. ng khng muốn nhn xuống để khỏi lạc mất giy pht lắng đọng, mong manh nỗi hạnh phc nhẹ ngt tơ trời. Những ging sng, những tnh thn, tiếng gi trời, lời ru bn vườn, chiến tranh, ha bnh, cải tạo, thuyền nhn, cuộc sống lưu dn, con tu, sn ga, ở lại, chia la. Tất cả du nu vo nhau trong ngờ ngợ chim bao, khng chiều, khng nơi, chẳng trước chẳng sau. Thảng thốt. Chm su. 

Người bạn lnh cũ, an nhin sống qua nửa tuổi đời với vợ con trong khu phố ngoại London. Tnh bằng hữu rộ dậy, vượt thot vi ngy thăm ngắn ngủi, bởi tiếp di theo bao năm rượu uống một mnh. Cu chuyện thu đm nối lại mối lng chợt rung động hoa nin. Gợi lại những mnh đời long đong, ring rẽ m quen thuộc bởi cng tang thương trn ging định mệnh chung của qu hương đ la xa. Địa danh những con sng ging kinh họ đ đi qua, quanh co tri buộc một thời trai trẻ. C g khc nhau về những cơn say, giọt rượu uống vo, ging mu đổ ra trn ging kinh nước đục Thp Mười hay con nước r rời lục binh tri Vm Cỏ ? Hay những cơn sốt rt kinh nin cho vật v thm ging thng ngy t đy khốn kh, chốn ni rừng xa, ngoi Bắc trong Nam. V như thế, sau ba ngy, ba mươi năm sau, hai người bạn chia tay, thn tnh nở hoa thắm trong lng...

Nhn khun mặt ngạc nhin lẫn kh chịu của mẹ lc họ vừa bước xuống đường hầm metro, người con cười lớn. Welcome to Paris ! Rồi đở lời ... Thật ra th tất cả những g ba mẹ đọc từ sch truyện vẫn cn đ. Kinh Thnh nh Sng. Đền đi, cung điện, thp cao... Ngoại trừ những sạp bn sch cũ ở khu Monmartre vẫn chưa mở cửa v thời tiết cn lạnh. Nhưng Le Malentendu th ba sẽ chẳng cần tm mua. Too many Marthas these days...V những b-mẹ-mỏi-mn, những người-bỏ-gi-cm-nn cm nn như thượng đế th cũng đầy rẫy ra đ trong lng qun-trọ-Chu-u ny... 
Họ về đến nh người bạn ở ngoại Paris lc trời đ sập tối. Bạn cũ gặp lại nhau sau hơn ba mươi năm xa cch, ngờ ngợ mi tc phai bạc thời gian. Chỉ một thong thi để mắt cn kịp rộn nỗi vui no nức. K ức dồn về trong mắt nhn nhau. Hnh ảnh hai g học tr ngho trn chiếc xe c tng, cong lưng đạp từ cầu Trương Minh Giảng đến trường tận trường Khoa Học. Đm đ khuya m cu chuyện vẫn chưa tn. Hai cảnh đời như hai chiếc thuyền nan trn ging thc ghềnh khốn kh. Đứa đi cải tạo miệt ni rừng Phước Long. Thằng bị la đi học tập lao động ở miền Trung, tiếp theo l những năm thng t v vượt bin thất bại. Hai người mẹ cng khc con mnh vắn số trong khi chồng th vẫn biệt tăm trong cảnh giam cầm. Hai ngi mộ giờ đy nằm lại bn phố vịnh qu hương bơ phờ ct trắng. Từ bao năm rồi m bố mẹ vẫn no ngui nhớ về đứa con yu nằm gối đầu hướng ni Phước Tường, yn nghĩ ngn thu... Đu đy trong gi trời bi ngi kỷ niệm thoảng vọng chuổi cười của bầy trai gi đạp xe về phố. Những chm ch l xanh cht ngắt vội từ ngọn ni nhỏ rung rinh theo từng vng bnh quay. C đi tr nhỏ v tư snh nhịp đạp vng xe, cng lăn đời nhau vo cuộc trăm năm. Họ c ngờ đu khu nghĩa trang đu hiu hoang ct trắng bn đường sẽ l nơi chn cất một phần đời của họ. 
Người bạn chm thm rượu vo hai chiếc ly vơi.
- Uống đi my... Năm bảy ba, ở V Bị ra, tao về TQLC đnh nhau ở Hải Lăng được mấy thng th nghe tin bạn b ni mầy đi Giang Đon bị tử trận đu đ dưới vng Bốn. Năm ngoi, nhận được tin mầy lin lạc tao mới hay chứ mấy chục năm nay cứ đinh ninh mầy đ xanh cỏ rồi.
- Chỉ xm chết thi. Cũng may. Vin đạn vo su thm t nữa th đ phủi chn leo bn thờ ngồi rồi. Sau mấy lần hai-mươi-chn-ngy ti khm, tao xin đổi về Giang Đon ở Hội An. Cưới vợ. Bốn thng sau th tan hng...
Hai người bạn mở cửa bước ra ngoi. Họ đứng trong bng tối dưới hin nh. 
- Chuyện đời chẳng biết đu m lường. Những năm trong cải tạo, c lc qu buồn chn, tao đ nghĩ th ngy trước bị chết ở mặt trận cn hơn phải ly lất sống trong cảnh chết của đi mn đy ải... By giờ th nhn con ci khn lớn, thnh ti, lm cha mẹ lng cũng an ủi phần no. Chỉ cn nỗi buồn nhớ qu hương, gia đnh, đứa con bỏ lại...
Hai người lnh gi vẫn đứng lặng yn trong nửa khuya về sng. Khu xm say ngủ im lm. Ngọn đn chong cuối đường ci đầu, hiu hắt bng hng cy đổ di theo lối gạch
nằm trải mnh chờ sng. 

Buổi chiều khng nắng, gi lồng lộng lạnh căm. Từ ngọn thp cao nhn xuống, ging sng Seine lặng lờ nước nhuốm mu my tm thẩm. Ging sng hnh như bất động rồi chợt nhỏ nhoi theo nỗi thất vọng xa di. C lẽ chuổi xm trắng dằng dặc của lu đi, thnh quch, đền thờ, đ lm ging sng nhỏ lại, bất động v bnh thường. May m cn c những chiếc cầu nối nhịp qua sng. Nhn chiếc x-lan chậm chạp nu dần khoảng cch rồi trong pht chốc mất ht dưới bng cầu, ng cảm thấy nhẹ lng v thầm tự trch mnh v l. Mỗi con tu đều cần thiết một ging sng để được lnh đnh v bến hẹn trở về. Lng ng chng theo nỗi nhớ về những ging sng lưu lạc qu nh. Ging sng tri, đẩy nhịp hư v cuốn trả cơn mơ bất tận kiếp người về lại với cảnh đời du biển. Ging sng trở mnh thấm đẫm ph sa, m đồm từng nỗi niềm ring của đ sỏi nghn xưa mơ hoi một buổi ha thn. Giấc mơ của đ. Nỗi buồn của từng giọt lệ, từng giọt mồ hi, r đọng muối kh v ngọn gi lịch sữ lắm khi tai chướng lọc lừa.
Từ một chiều hương thị cn vng thơm bọc o, đứng trn cầu Bến Ngự tần ngần hỏi Mẹ ngả sng m th ra tới biển. ng đ nổi tri chm đắm trn ging sng đời mnh, tri xa khỏi vịnh biển m đềm, lnh đnh trn khắp cng sng biển qu hương m lng th mi nhớ về ging sng nhỏ bnh yn dng Mẹ. Qu hương đau nắng hạ cũng buồn... Xốn xang lng ng hnh ảnh con tu chập chng đm trn vng biển pha ngoi ph Tam Giang long nh trăng khuya. Con tu đi dọc hết biển qu hương để rồi phn vn bước chn g lnh giang hồ qua đi lần sng sau trước. Những chiều rượu uống ng ng say trn bến Ninh Kiều, nhn bầy lục bnh tri trn ging sng bt ngt, lng chợt thấm tha hai tiếng Trường Giang. Đm Đồng Thp m tăm, con kinh di hơn đm, hiu hắt ngọn đn trn bến An Long lm bồn chồn chuyến đ qua Chợ Mới, qua bến Long Xuyn, qua bắc Năng G cho lng lnh th cũng nn nao ngy phố lớn Si Gn. 
Ba mươi năm. Ging nước sng Thu Bồn một cuối thng Ba đ đẩy đời người vo cuộc trun chuyn, tri tuốt khơi xa qua bn kia biển. Cn đu đm trăng Thuận Tnh mờ mờ ct vng Xuyn Thọ. Vng đầm sng nối biển, trộn nước nguồn Lu-Thu Bồn-Đế Vng với nước biển Đng l dấu mốc oan khin mặn xt hồn lưu xứ. Người lnh trẻ đứng trn chiến thuyền ngoi nhn doanh trại bốc chy m lng tơi bời mối chung cuộc nhục vinh. Anh lo lắng nghĩ đến người vợ thai nghn đang trng chờ tin chồng từng giy từng pht ở Đ Nẳng. Đi vợ chồng người bạn sĩ quan vừa cưới nhau xong hai ngy trước ở ngoi Hội An. C gio trẻ trường trung học Nguyễn Duy Hiệu lạy tạ cha mẹ trong ngy cưới để kịp theo chồng. Cuộc tng phu định mệnh di suốt kiếp lưu vong. Ba chị em nh họ Sử, qun Phương, thường ngy xinh như mộng, qun cả lm duyn, ngơ ngc tội nghiệp ngồi quấn vo nhau trn bong tu gươm sng rộn rng. Phận người mở ra, khc biệt m tương quan trong cấp bch sửng sờ, khc kh nước mắt v tương lai v định mịt mờ. 
Ba mươi năm. Bước chn lưu vong đ đi hết biển năm chu nhưng đại dương x sng trong hồn vẫn mịt mờ bất tận lối về. Người vẫn mi trn đường đi, canh cnh bn lng một qu xưa vng son v đi tay khng mỏi bồng bế chu con cho tương lai, cho tự ho, d sống kiếp lưu dn. C người từ trong nước, muốn tin mnh l người tử tế, đ ln tiếng rủ r đon lưu dn, họ những tưởng đ đi hết biển, về một lng xưa m đềm ging sng đm trăng tỏ. Tội nghiệp con th hang su xiềng xch chưa la, chn quen bước quẩn quanh, mắt cn nhấp nhem v cht nh sng từ cửa động đ ln tiếng thương hại bước chn đồng loại ra đi, h gọi quay về. Tội nghiệp giấc mơ nhỏ nhoi, ngắn ngủn, ho rũ khi nh dương ln. Tội nghiệp người đnh c, im lm mệt mỏi, phải về lại bến sng cho kịp mỗi ngy ln, trn chiếc thuyền buồm v nt rch bươm, bỏ lại đm rộng trời cao v gi trăng pha ngoi cửa biển. Tội nghiệp người đn b đi v ho hon, vội v cho kịp thm một ngy di quang gnh nước sng. Vợ chồng gặp nhau trn qung đường đ. Cả hai đều thiếu ngủ, cho nhau bằng tiếng ho khan. Những giấc mơ đ khng cn... 


Người đn ng ngồi dậy, định bụng lm vi động tc vươn vai cho tỉnh người nhưng rồi chỉ lặng lẽ bước ra khỏi phng ngủ. nghĩ về buổi chiều trn thp Eiffel gi lộng v một ging sng đ tri đi khiến ng bồi hồi đứng lại, nhắm mắt mường tượng hồi lu ... Sương m theo buổi chiều sa xuống mặt nước sng Seine khuất lấp m tăm. Ngọn thp như bị bứng gốc, lơ lững trong gi xm lồng lộng thổi quanh. Thnh phố bn dưới vừa ln đn, qua mn sương, mơ hồ như một ci khc xa vời... 
Mi caf thơm lừng lm ng tỉnh to. Vợ chồng vừa trở về ci ring thn thuộc của mnh. Khu vườn sau nh tuyết đọng tinh khi. Người đn ng u yếm qung vai vợ, ly caf bốc khi trn tay. Buổi sng ở Bruxelles, tuyết cũng rơi nhiều như sng nay.

Phan Thi Yn