Cùng
với xí mà, lường phảnh, tàu xá cũng là món ăn đã theo chân
các Hoa kiều và người Minh Hương du nhập vào thương cảng
Hội An từ những thế kỷ trước. Nhưng đến nay cái nguồn
gốc xa xa của nó ít ai còn nhớ. Người ta cho biết rằng Tàu
xá là món ăn mang đậm vị Hội An.
Tàu
xá là tên gọi theo tiếng Quảng Ðông (Trung Quốc), nhưng truy
nguyên gốc tên gọi đầy đủ của nó là "lục tàu xá"
(lục đậu sa) nghĩa là đậu xanh nát nhuyễn.
Nguyên liệu để nấu tàu xá là đậu xanh, bột báng, trần bì
(vỏ quýt khô) và đường cát. Cách nấu "lục tàu xá"
thật là đơn giản. Ðậu xanh tróc vỏ, nấu thật nhừ (nát),
bột báng được luộc sơ để bớt đi chất nhớt rồi cho vào
nấu cùng với đậu xanh. Khi đậu xanh, bột báng đã chín thì
đổ đường cát vào khuấy đều cho đường khỏi bị sít (đường
bám vào thành nồi và cháy khét). Trần bì được rửa sạch
bằng nước sôi rồi cho vào sau chót. Tiếp tục nấu chừng vài
phút thì chín. Tàu xá chín có dạng đặc, màu ngả vàng (màu
của đậu xanh), điểm lên những hạt màu trắng li ti (bột báng)
cộng thêm mấy lát trần bì trông thật lạ mắt.
Trần bì có "vai trò rất quan trọng" trong nồi tàu xá,
bới nếu thiếu nó thì tàu xá chẳng khác gì các loại chè đậu
xanh hay chè bột báng thông thường. Lục tàu xá có mùi thơm
lạ, khi chính miệng nếm thử mới cảm hết được hương vị
độc đáo của nó. Cái ngọt của đường cát, vị béo của đậu
xanh cộng với vị the của trần bì, ăn vào khói khẩu lạ thường.
Tàu xá không chỉ là món ăn ngon mà còn có tác dụng như một
"bài thuốc bổ", bởi bản thân các nhiên liệu dùng để
nấu Tàu xá đều có mang vị thuốc. Ðậu xanh: tính mát, giải
độc, giải nhiệt, cảm sốt và có tác dụng trừ ô cấu
(trừ chất bẩn trong cơ thể); trần bì: có vị đắng the, giúp
tiêu thực, thanh đờm, thanh phế quản. Ðó chính là nét độc
đáo của món ăn này.
Chính vì lục tàu xá là một món ăn vừa ngon, vừa bổ, vừa có
hơng vị độc đáo riêng, mà nó đã thành món ăn quen thuộc,
ưa thích của phần đông cư dân phố Hội và đông đảo
những khách vãn lai.
